ظرفیت تولید فولاد در کشور سالانه 48 میلیون تن است. در زنجیره تولید فولاد از سنگ معدن تا ذوب، ضایعات و پسماندهای بسیاری تولید می شود که درصد قابل توجهی از محصول تولیدی را تشکیل می دهد. در صنعت احیا، ذوب و نورد فولاد سه دسته ضایعات بیشترین نرخ تولید را دارند. لجن آهن که در فرآیند احیای آهن اسفنجی تولید می شود، غبار آهن اسفنجی که از آهن اسفنجی احیا شده به وجود می آید و همچنین پوسته اکسیدی در فرآیند ذوب، ریخته گری و نورد فولاد بدست می آید این ضایعات را تشکیل می دهند. این سه دسته ضایعات سالانه در مقیاس صدها هزار تن تولید می شوند و اکنون بیش از 13 میلیون تن از این ضایعات در کشور انباشت شده است که خود معضلات اقتصادی و زیست محیطی قابل توجهی را به وجود آورده است.
شماتیکی از تولیدات مختلف زنجیره فولاد و تولید ضایعات
کلروفریک مایع
در یک دیدگاه، میتوان این ضایعات را بازیافت کرد و به چرخه احیا و تولید فولاد بازگرداند اما در دیدگاهی دیگر میتوان از این ضایعات با استفاده از فناوری های نوین محصولاتی را تولید کرد که ازرش ده ها برابری نسبت به محصولات زنجیره فولاد داشته باشند. در ادامه با این محصولات بیشتر آشنا خواهید شد.
کلروفریک مایع: پرمصرف ترین ماده در تصفیه آب و فاضلاب که به عنوان منعقدکننده از آن استفاده می شود. این ماده با افزوده شدن به آب باعث منعقد شدن ذرات معلق و همچنین رسوب کردن برخی یون های محلول در آب می شود. سالانه بیش از 160 هزار تن از این ماده در داخل کشور مصرف می شود. با تولید این ماده از ضایعات صنعت فولاد، علاوه بر خلق ارزش بالا، یک معضل آلوده کننده محیط زیست، تبدیل به یک ماده مؤثر در تصفیه و پاکسازی آب می شود.
(در تصویر نحوه عملکرد کلروفریک مایع به عنوان منعقد کننده در تصفیه آب آورده شده است)
پیگمنت اکسید آهن
پیگمنت اکسید آهن: این پیگمنت ها به رنگ های قرمز، زرد، مشکی و قهوه ای با خلوص و کیفیت بسیار بالا در حد بهترین برند های خارجی در پوشش ها و رنگ های صنعتی بسیاری مورد استفاده قرار می گیرند. سالانه بیش از 20 هزار تن از این پیگمنت ها از خارج کشور وارد یا از معادن طبیعی آن مانند خاک هرمز و بندرعباس و ابوموسی برداشت می گردد. با تولید این رنگدانه ها از ضایعات صنعت فولاد، علاوه بر جلوگیری از واردات و خروج ارز، از برداشت بی رویه خاک های ارزشمند جزایری همچون هرمز و ابوموسی نیز جلوگیری می شود.
(تصاویری از رنگدانه های قرمز، زرد، مشکی و قهوه ای تولید شده از ضایعات صنعت فولاد نشان داده شده است)